© CAMP.it شاخەوانیی ئاڵپی بەو تۆڕە شاخەوانییانە دەکوترێت کە لە بەرزاییەکانی نێوان سێ هەزار بۆ چوار هەزار میتر یان بەرزتر بەڕێوە دەچێت و ڕێگاکەیان بەفر، سەهۆڵ یان یەخچاڵی سروشتی تێدایە. لەو جۆرە شاخەوانییەدا جگە لە کەرەستە ئاساییەکانی شاخەوانی، پێویستمان بە کۆمەڵێک کەرەستەی تایبەتی دیکە وەکوو کرامپۆن، تەوەر یان قوڵینگ، کڵاو، هارنێس و پێڵاوی تایبەتی شاخەوانی هەیە کە لێرەدا بەکورتی ئاماژەیان پێ دەکەم. پێڵاو پۆلی A-B ئەو پێڵاوانە بۆ گەشتێکی سادەی چیاوانی دانراون و لەبەر ئەوەی بن

محەمەد ئەوراز © گۆڤاری هەوارگە چیاکان لە مێژووی دوور و درێژی گەلی کورددا وەک پەناگە، شوناس و هاوڕێەکی دێرین سەیر کراون کە لە هەموو قۆناغە سەختەکاندا کورد پشتی پێ بەستووە. لە نێو ئەم پیوەندییە ڕۆحی و مێژووییەدا، کەسایەتییەک هەڵکەوت کە توانی ئەم هاوڕێیەتییە بەرەو ئاستێکی جیهانی ببات و ناوی کورد لە بەرزترین لوتکەکانی سەر زەویدا تۆمار بکات. محەمەد ئەوراز. محەمەد ئەوراز وەرزشوانێکی بەتوانا و هێمای ئیرادە و خۆڕاگری لە ناو شاخەوانانی کورد دایە بەتایبەت کوردانی ڕۆژهەڵات. لەم ڕاپۆ

گۆڕانکارییە بنەڕەتییەکانی ناو جیهانی بایۆکیمیا و فیزۆلۆژیای وەرزشی لە ساڵانی دواییدا تیشکێکی نوێیان خستووەتە سەر ماددەیەک کە پێشتر تەنها وەک ئامرازێک بۆ بەهێزکردنی ماسولکەکان دەبینرا. کریتین مۆنۆهایدرەیت، کە یەکێکە لە پڕفرۆشترین تەواوکەرە خۆراکییەکان و زیاترین لێکۆلینەوەی لەسەر کراوە، ئێستا لە بازنە زانستییەکاندا وەک "نۆترۆپیک" (Nootropic) یان بەهێزکەری تواناکانی مێشک دەناسرێت. ئەم ڕاپۆرتە شیکارییە هەوڵ دەدات بە قووڵی بچێتە ناو وردەکارییەکانی ئەو گۆڕانکارییە میتابۆلیکییانەی ک

هەڵگورد (Helgurd) یەکێکە لە بەرزترین و ناسراوترین چیاکانی کوردستانی . ئەم چیایە بە بەرزایی ۳٦۰۷ مەتر لە ئاستی دەریا، دوای لووتکەی "چیخی دەرێ"، بە دووەم بەرزترین لووتکەی باشووری کوردستان دادەنرێت و دەکەوێتە سنووری قەزای چۆمان لە باکووری ڕۆژهەڵاتی هەولێر. چیای هەڵگورد بنارێکی بەرفراوان ، دیوارەی بەردینی سەخت و لووتکەیەکی ساردی هەیە کە زۆربەی کاتەکانی ساڵ بە بەفر داپۆشراوە. هەڵگورد بەشێکە لە زنجیرەچیای زاگرۆس؛ ئەو زنجیرە چیایەی کە ناسنامەی سروشتیی کوردستانی پێکهێناوە. Zagros